Κυριακή, 31 Μαρτίου 2013

Βίντεο για το ρατσισμό


21 Μαρτίου: Παγκόσμια Ημέρα κατά του Ρατσισμού


Αγαθή Δημητρούκα, Πουλάμε τη ζωή, χρεώνουμε το θάνατο


Διαβάσαμε και σας προτείνουμε.....
(από τη φιλόλογο Ροζάνα Κονδυλάκη)


Αγαθή Δημητρούκα, Πουλάμε τη ζωή, χρεώνουμε το θάνατο, εκδόσεις Πατάκη
πολύ καλό


Μυθιστορηματική αυτοβιογραφία της Αγαθής Δημητρούκα, στιχουργού, συγγραφέως και μεταφράστριας, συντρόφου του Νίκου Γκάτσου. Η δύσκολη ζωή, τα θλιβερά, φτωχικά παιδικά της χρόνια δίπλα σε ένα πατέρα με σοβαρά προβλήματα υγείας, αλλά και οι τραυματικές εμπειρίες της πρώτης εφηβείας της παρουσιάζονται με ζωντάνια και αμεσότητα στις σελίδες του βιβλίου. Είναι πραγματικά συγκινητική η αγωνιώδης προσπάθεια της συγγραφέως από πολύ μικρή ηλικία να ξεφύγει από τη μιζέρια και τη θλίψη με τη μελέτη και την πνευματική καλλιέργεια, που την οδηγεί τελικά στη συναρπαστική γνωριμία της με το Νίκο Γκάτσο και τον κύκλο του.  Από εκείνο το σημείο και εξής η αφήγηση αποκτά ιδιαίτερο φιλολογικό ενδιαφέρον, καθώς παρακολουθούμε τις συναντήσεις στο στέκι τους, στου Φλόκα, σπουδαίων προσωπικοτήτων του πνεύματος (Γκάτσου, Χατζηδάκι, Ελύτη, Ξαρχάκου, Μούσχουρη κ.α.), της πνευματικής δηλαδή αφρόκρεμας της εποχής, τις συζητήσεις, τα αστεία, τα πειράγματα, τις εμμονές, τις ιδιορρυθμίες τους, για να φτάσουμε σχεδόν νομοτελειακά και στις πρώτες της απόπειρες να γράψει στίχους. Στίχοι που  διατρέχουν διανθίζοντας ολόκληρο το βιβλίο, άψογα ταιριασμένοι με την περίσταση στην οποία κάθε φορά γράφονταν ή με το γεγονός στο οποίο αναφέρονταν.

Το βιβλίο είναι μεν κατάθεση ψυχής, αλλά δεν φτάνει στη ρηχή συναισθηματικότητα. Το ενδιαφέρον είναι ακριβώς αυτό, ότι κατορθώνει να ξεπεράσει το σκόπελο του μελοδραματισμού, παρά την έντονη συναισθηματική εμπλοκή της συγγραφέως, και ισορροπεί ανάμεσα στην προσωπική αποκάλυψη και στη διακριτικότητα.  Tελικά, η κυρία Δημητρούκα πετυχαίνει δύο στόχους: από τη μία να ζωντανέψει μια ολόκληρη εποχή με τα προβλήματα και τους μύθους της κι από την άλλη να εμφυσήσει στο νέο άνθρωπο την ελπίδα ότι, παρά τις αντίξοες συνθήκες, μπορεί να αλλάξει τη ζωή του. 

Η έκδοση είναι καλή, με κατατοπιστικές αλλά όχι κουραστικές σημειώσεις στο τέλος και καλό φωτογραφικό υλικό.
  
Επιλεγμένα αποσπάσματα:
Ο κήπος είχε επίσης ελαιόδεντρα ποικιλίας κορωναίικης για λάδι και ποικιλίας Αγρινίου για βρώσιμες ελιές. Τα τελευταία, είτε επειδή ήταν γέρικα είτε επειδή ο καρπός τους μαύριζε νωρίς και τον έτρωγαν οι καρακάξες και τα τσιρόνια, ο πατέρας μου προσπαθούσε να τα κεντρώσει με μοσχεύματα ποικιλίας Καλαμών, που ήταν τότε στη μόδα την .... αγροτική. Έπειτα από κάμποσες άκαρπες προσπάθειές του, έτυχε να διαβάσω στο βιβλίο φυσικής ιστορίας –σε μάθημα που ακόμα δεν το είχαμε διδαχτεί- ότι για να ενσωματώνονται τα μπόλια έπρεπε να κόβονται από πάνω τα κλαδιά. Ο πατέρας μου με άκουσε, κι όταν γύρισε από τα χωράφια η μάνα μου, την άκουσε κι εκείνη να του λέει: «Δεν ντρέπεσαι, γέροντας άνθρωπος, να ακούσεις ένα μικρό παιδί και να πιάσεις να κουτσουρέψεις τις ελιές;»
«Η τσούπα μας το διάβασε στα βιβλία της» της απάντησε εκείνος ήρεμος και συνέχισε: «Αυτά τα πράγματα τα μαθαίνουν στο σχολείο. Εσύ πήγες σχολείο; Δεν πήγες!»
«Πήγα ως τα μισά της Δευτέρας» άρχισε εκείνη να μονολογεί, βλαστημώντας από μέσα της τη μοίρα της. «Στα μισά της Δευτέρας πέθανε ο μαυροπατέρας μου, κι η μαυρομάνω μου με πήρε απ’ το σχολείο για να δουλεύω στις καπναποθήκες, να ποστιάζω καπνά». Και, σαν να έφευγε σε μιαν άλλη διάσταση, συνέχιζε με τις δουλειές της, περιδινούμενη όπως η σβούρα.
Εγώ μόλις είχα πάρει ένα μάθημα δημοκρατίας: της δημοκρατίας της γνώσης.
***
Εσύ που είσαι νέα κι έχεις το μυαλό σου φρέσκο τι από τα δύο προτιμάς; «Ο Γιάννης ο φονιάς, παιδί μιας Πατρινιάς κι ενός Κεφαλλονίτη;» ή «Ο Γιάννης ο φονιάς, παιδί μιας Πατρινιάς κι ενός Μεσολογγίτη»;
«Ενός Μεσολογγίτη» απάντησα με σιγουριά.
....
Γιατί; Με ρώτησε κατά τον πελοποννησιακό του τρόπο, αλλά χαμογελώντας.
Γιατί, με το να είναι «παιδί Κεφαλλονίτη» μπορούμε να φανταστούμε ότι το «φονικό» το έκανε από την κεφαλλονίτικη τρέλα του; Αν όμως είναι «παιδί Μεσολογγίτη» μας αφήνει να υποθέσουμε ότι η πράξη του είχε ένα κάποιο ηρωισμό, που ταιριάζει καλύτερα με τους υπόλοιπους στίχους και με το μυστήριο που κρύβουν τα «χέρια τα ακριβά».
...
Ο Νίκος μας έβαλε να ακούσουμε το τραγούδι από μια πρόχειρη κασέτα που του είχε δώσει ο Χατζιδάκις, κι αφού θαυμάσαμε την απέριττη ερμηνεία του Μητσιά, η Μαρία τον ρώτησε: «Ποιος ήταν αυτός ο Γιάννης ο φονιάς; Τι φονικό είχε κάνει;»
Πού να ξέρω; Απάντησε ο Νίκος πολύ φυσικά
Πώς δεν ξέρεις; Αφού εσύ το έγραψες;
Εγώ απλώς φαντάστηκα μια ιστορία. Καθένας είναι ελεύθερος να την ερμηνεύσει όπως θέλει.
Τη φαντάστηκες; Δηλαδή δεν είναι αληθινή;
Όχι βέβαια!


Δευτέρα, 18 Μαρτίου 2013

Οδυσσέας Ελύτης: Αναζητώντας τη «μεταφυσική του φωτός»


πηγή: tvxs.gr


Σαν σήμερα, στις 18 Μαρτίου του 1996 έφυγε από τη ζωή ο σπουδαίος Έλληνας ποιητής Οδυσσέας Ελύτης, ο οποίος βραβεύτηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας «Για την ποίησή του, που με φόντο την ελληνική παράδοση, με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική οξύνοια ζωντανεύει τον αγώνα τού σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργία». 
Ο Οδυσσέας Αλεπουδέλης - όπως ήταν το πραγματικό του όνομα - γεννήθηκε στις 2 Νοεμβρίου 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Μετακόμισε μόνιμα στην Αθήνα, όπου το 1930 γράφτηκε στη Νομική Σχολή Αθηνών. Η πρώτη του εμφάνιση ως ποιητής μέσω του περιοδικού «Νέα Γράμματα» έγινε δεκτή με ενθουσιασμό, παρά τις ποικίλες αντιδράσεις που προκάλεσε.
Ο Ελύτης κατόρθωσε ωστόσο να τις υπερνικήσει και να συμβάλλει αποτελεσματικά στην ποιητική αναμόρφωση της χώρας, από τις αρχές του Β' Παγκοσμίου Πολέμου έως τις μέρες μας.
Το 1937, υπηρέτησε τη στρατιωτική του θητεία στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών στην Κέρκυρα, αλληλογραφώντας παράλληλα με το Νίκο Γκάτσο και το Γιώργο Σεφέρη που βρίσκονταν στην Κορυτσά. Με το ξέσπασμα του πολέμου υπηρέτησε ως υπολοχαγός, ενώ κατά τη διάρκεια του πολέμου και μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας παρέμεινε ενεργός, εκδίδοντας επιτυχημένες ποιητικές συλλογές και δοκίμια για τη σύγχρονη ποίηση και άλλα καλλιτεχνικά ζητήματα.
Το Νοέμβριο του 1943, εκδίδεται η συλλογή «Ο Ήλιος ο Πρώτος μαζί με τις Παραλλαγές πάνω σε μια αχτίδα», σε 6.000 αριθμημένα αντίτυπα, ένας ύμνος του Ελύτη στη χαρά της ζωής και στην ομορφιά της φύσης. Στα Νέα Γράμματα που άρχισαν να επανεκδίδονται το 1944, δημοσίευσε το δοκίμιό του «Τα κορίτσια», ενώ από το 1945 ξεκίνησε η συνεργασία του με το περιοδικό Τετράδιο μεταφράζοντας ποιήματα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα και παρουσιάζοντας σε πρώτη δημοσίευση το ποιητικό του έργο Άσμα Ηρωικό και Πένθιμο για τον χαμένο Ανθυπολοχαγό της Αλβανίας.
Ο Οδυσσέας Ελύτης διετέλεσε δύο φορές Διευθυντής Προγράμματος στο Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας (1945-46 και 1953-54), ύστερα από σύσταση του Σεφέρη, που ήταν διευθυντής του πολιτικού γραφείου του Αντιβασιλέα Δαμασκηνού. Τις περιόδους 1948-1952 και 1969-1972 μετακόμισε στο Παρίσι, όπου παρακολούθησε διαλέξεις φιλολογίας και λογοτεχνίας στη Σορβόννη. Στο Παρίσι γνωρίστηκε με μεγάλους καλλιτέχνες όπως οι Reverdy, Breton, Tzara, Ungaretti, Matisse, Picasso, Chagall, Giacometti. Το 1948 αντιπροσώπευσε την Ελλάδα στις Παγκόσμιες Συναντήσεις της Γενεύης, το 1949 στο Ιδρυτικό Συνέδριο της Παγκόσμιας Ένωσης Κριτικών Τέχνης στο Παρίσι και το 1962 στο Incontro Romano della Cultura στη Ρώμη.
Το 1978 αναγορεύτηκε επίτιμος διδάκτορας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και το 1979 βραβεύεται με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. «Για την ποίησή του, που με φόντο την ελληνική παράδοση, με αισθηματοποιημένη δύναμη και πνευματική οξύνοια ζωντανεύει τον αγώνα τού σύγχρονου ανθρώπου για ελευθερία και δημιουργία», ανέφερε η απόφαση της απονομής του βραβείου από την Σουηδική Ακαδημία. Τον επόμενο χρόνο, ο Ελύτης καταθέτει το χρυσό μετάλλιο και τα διπλώματα του βραβείου στο Μουσείο Μπενάκη, ενώ ακολουθούν τιμητικές διακρίσεις όπως η απονομή φόρου τιμής σε ειδική συνεδρίαση της Βουλής των Ελλήνων, η αναγόρευση του σε επίτιμο διδάκτορα του Πανεπιστημίου της Σορβόνης, η ίδρυση έδρας νεοελληνικών σπουδών με τίτλο «Έδρα Ελύτη» στο πανεπιστήμιο Rutgers του Νιου Τζέρσι και η απονομή του αργυρού μεταλλίου Benson από τη Βασιλική Φιλολογική Εταιρεία του Λονδίνου.
Η ποίηση του Οδυσσέα Ελύτη εκφράζει ένα ευρύ φάσμα. Σε αντίθεση με άλλους, δεν στράφηκε προς την αρχαία Ελλάδα ή το Βυζάντιο, αλλά αφιερώθηκε στο σύγχρονο ελληνισμό, πάνω στον οποίο επιχείρησε να καταστήσει σημαντική τη μυθολογία και τους θεσμούς. Βασικός του στόχος ήταν να απαλλάξει τη συνείδηση των ανθρώπων από αδικαιολόγητες μεταμέλειες, να συμπληρώσει τα φυσικά στοιχεία μέσω ηθικών δυνάμεων, να πετύχει τη μέγιστη δυνατή διαφάνεια στην έκφραση και να κατορθώσει τελικώς να προσεγγίσει το μυστήριο, «τη μεταφυσική του φωτός», σύμφωνα με το δικό του ορισμό. Ο Οδυσσέας Ελύτης πέθανε στις 18 Μαρτίου 1996 στην Αθήνα από ανακοπή καρδιάς.

Πέμπτη, 14 Μαρτίου 2013

100 (καταξιωμένα) βιβλία που δεν αγάπησαν οι Ελληνες


του Γιάννη Μπασκόκου από το www.tovima.gr
Η κατασκευή «διεφθαρμένων» αναγνωστών, οι περιστασιακοί αγοραστές των μπεστ σέλερ και η χαμηλής ποιότητας παιδεία οι λόγοι για τις μηδαμινές πωλήσεις λογοτεχνικών έργων αναφοράς και κλασικών συγγραφέων
100 βιβλία που δεν αγάπησαν οι Ελληνες

Είναι δυνατόν να υπάρχουν μυθιστορήματα του Τολστόι, του Ντίκενς, του Μπαλζάκ αλλά και νεότερων, όπως ο Ναμπόκοφ, ο Μέιλερ ή ο Καπότε, που οι έλληνες αναγνώστες τούς γύρισαν την πλάτη; Ή άλλα εμβληματικά έργα ξένων λογοτεχνιών που πέρασαν στη χώρα μας απαρατήρητα; Ή σύγχρονα έργα που έπαιξαν ρόλο στη διαμόρφωση της λογοτεχνικής συνείδησης στον σημερινό δυτικό κόσμο και στην Ελλάδα... έμειναν στα ράφια;

Αυτά τα ερωτήματα δεν απαντήθηκαν - αν και φάνηκαν να συγκινούν τους ακροατές του ραδιοφωνικού σταθμού ΒΗΜΑ FM: εδώ και μερικούς μήνες στη νυχτερινή ζώνη του, την οποία επιμελείται ο Μάκης Προβατάς, άκουγαν να παρουσιάζονται 100 σπουδαία βιβλία που δεν αγαπήθηκαν από το ελληνικό κοινό. Οι περισσότεροι ακροατές ζήτησαν λεπτομέρειες γι' αυτά, έλαβαν μέρος σε διαγωνισμούς για να τα κερδίσουν, ενώ πρότειναν και άλλα παρόμοια που θα ήθελαν να διαβάσουν. Για τέσσερις μήνες η ραδιοφωνική αυτή συζήτηση εξελίχθηκε στην αναζήτηση των χαμένων ευκαιριών ανάγνωσης: βιβλία που έπρεπε να διαβαστούν και για διάφορους λόγους δεν έφθασαν σε αυτούς που θα ήθελαν να τα διαβάσουν.

Αν χωρίζαμε αυτά τα 100 βιβλία σε ζώνες θα διαπιστώναμε ότι κάποια ανήκουν στα βιβλία αναφοράς. Για παράδειγμα, το έπος Βάλτερ ο χεροδύναμος (εκδ. Στοχαστής), λατινική διασκευή χαμένου ηρωικού άσματος από τον κύκλο των «Νιμπελούνγκεν», που γράφτηκε μεταξύ του Θ' και του Ι' αιώνα. Το βιβλίο, γραμμένο από μοναχό, έχει αναφορές τόσο στη γερμανική μυθολογία όσο και στην ελληνική, ενώ εκπλήσσει με την τολμηρότητα και τις ανατροπές του.

Αδιάβαστο όμως έμεινε για τους Ελληνες και το Νιμπελούνγκεν (εκδ. Στοχαστής). Το τραγούδι των Νιμπελούνγκεν έχει χαρακτηριστεί ως το ωραιότερο μεσαιωνικό έπος, η «Ιλιάδα της γερμανικής φιλολογίας», ενώ ενέπνευσε τον Τζ. Ρ. Ρ. Τόλκιν στη συγγραφή της διάσημης τριλογίας του Ο άρχοντας των δαχτυλιδιών, τον Ριχάρδο Βάγκνερ στη σύνθεση της θαυμαστής τετραλογίας του «Το δαχτυλίδι των Νιμπελούνγκεν», αλλά και τον Φριτς Λανγκ, που το μετέφερε στη μεγάλη οθόνη.

Στην ίδια ζώνη, των βιβλίων αναφοράς που δεν έτυχαν θερμής υποδοχής, θα βρούμε και το Walden (εκδ. Κέδρος) του Ντέιβιντ Χένρι Θορό, το πρώτο ίσως οικολογικό μανιφέστο που ενέπνευσε όλο το χίπικο κίνημα, τον Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και τον Γκάντι. Ενα άλλο παράδειγμα είναι η ιστορία της Ζαν ντ΄Αρκ. Ο θρύλος της Παρθένας της Ορλεάνης έχει εμπνεύσει δεκάδες καλλιτέχνες όπως στο θέατρο τον Σίλερ, τον Σαρλ Πεγκύ, τον Ανουίγ, στην όπερα τον Τζουζέπε Βέρντι, τον Κλοντέλ, στη μουσική τον Τσαϊκόφκσι, στον κινηματογράφο τον Ντράγερ, στη ζωγραφική τον Ενγκρ κ.ά. Στην πεζογραφία, το βιβλίο του Μαρκ Τουέν Ιωάννα της Λωρραίνης (εκδ. Νεφέλη) δεν είχε τύχη...

Αναγνωστική «διαφθορά»
«Γιατί δεν πουλάνε κάποιοι γνωστοί συγγραφείς;» ρωτώ τον Ανταίο Χρυσοστομίδη, υπεύθυνο της πολύ γνωστής σειράς ξένων συγγραφέων των εκδόσεων Καστανιώτη.«Πραγματικά είναι περίεργο εκ πρώτης όψεως να μην πουλάνε νομπελίστες όπως ο Σόουλ Μπέλοου ή ο Ισαάκ Μπάσεβις Σίνγκερ, που τα έργα τους αποτελούν σημείο αναφοράς της σύγχρονης λογοτεχνίας για οποιονδήποτε διαβάζει, σε όλον τον κόσμο. Ή άλλοι να "πουλάνε" μόνο ένα από τα έργα τους».

Παράδειγμα τρανό ο Ναμπόκοφ. Με εξαίρεση τη δημοφιλέστατη Λολίτα, τα υπόλοιπα έργα του, όπως το αριστούργημά του Ο αξιοπρεπής κύριος Πνιν ή η Χλωμή φωτιά (και τα δύο στις εκδόσεις Καστανιώτη) δεν είχαν τύχη, κάτι που σημαίνει ότι το σκάνδαλο της Λολίτας και όχι η λογοτεχνική αξία τράβηξαν τους αναγνώστες-καταναλωτές.«Δυστυχώς, δεν υπάρχει παιδεία, ο έλληνας αναγνώστης επηρεάζεται από τα μπεστ σέλερ. Αυτούς δεν τους θεωρώ αναγνώστες, είναι ευκαιριακοί. Οι καλοί αναγνώστες είναι τελικά λίγοι στη χώρα μας» λέει ο Ανταίος Χρυσοστομίδης.  

Στο ότι οι αναγνώστες επηρεάζονται από τα φτηνά μυθιστορήματα θα επιμείνει και οΓιώργος Δαρδανός, ο οποίος έχει δημιουργήσει τη σειρά με μεγάλα έργα που έχουν επηρεάσει την παγκόσμια λογοτεχνία, όπως των Τόμας Μαν, Μέλβιλ, Ντίκενς κ.ά.: «Εμείς οι εκδότες κατασκευάσαμε "διεφθαρμένους" αναγνώστες. Ο έλληνας αναγνώστης συνήθισε να διαβάζει εύκολη, ροζ λογοτεχνία, αυτή που κάποτε πουλιόταν μόνο στα περίπτερα και κανένα βιβλιοπωλείο δεν καταδεχόταν να τη βάλει στις προθήκες του. Τα ντύσαμε με ωραία χαρτιά, βάλαμε γυαλιστερές φωτογραφίες και τα πουλήσαμε για λογοτεχνία. Πήγα προχθές στα Γιάννενα και σε βιβλιοπωλείο που επισκέφθηκα είδα ντάνες με το βιβλίο της Τζέιμς "Πενήντα αποχρώσεις του γκρι", αλλά υπήρχε ένα μόνον αντίτυπο Μέλβιλ, ένα αντίτυπο Ουίλκινς κ.λπ. Παρ' όλα αυτά εγώ θα επιμείνω, θα εξακολουθήσω να βγάζω καλά βιβλία. Είναι η μόνη μας ελπίδα. Αλλά έτσι δικαιώνομαι και απέναντι στον εαυτό μου ως εκδότη».

Επιμονή στους κλασικούς δείχνει και ο Ανδρέας Καρτάκης των εκδόσεων Ροές, με μια σειρά την οποία φροντίζει να ανανεώνει συχνά, διακινδυνεύοντας ακόμη και άγνωστους τίτλους. Ετσι η Ηδονή του Ντ΄Ανούτσιο μπορεί να σημείωσε κάποια επιτυχία - «έπαιξε, ίσως, ρόλο και ο τίτλος» λέει ο εκδότης - αλλά ο σημαντικός εκπρόσωπος του βερισμού, ο Σικελός Λουίτζι Καπουάνα, με το σπουδαίο έργο του Μαρκήσιος της Ροκαβερντίνα δεν συγκίνησε τους έλληνες αναγνώστες.

Ο κ. Καρτάκης τονίζει ότι «στην Ελλάδα δεν υπάρχει παιδεία αλλά ούτε σοβαρή εκπροσώπηση του βιβλίου από στελέχη υπουργείων, από καθηγητές ή διανοούμενους με δημόσια παρέμβαση, που θα ταρακουνούσε τα πράγματα, όπως παλαιότερα, στη δεκαετία του '50». Επιπλέον, «η μη ύπαρξη βιβλιοθηκών και καλλιέργειας αναγνωστικής συμπεριφοράς στα σχολεία διαμορφώνουν αναγνώστες χωρίς κουλτούρα, που έλκονται από το ευτελές βιβλίο».

Κλασικοί και νέοι ...αγνοούμενοι
Υπάρχει επίσης η ζώνη των κλασικών: γνωστοί συγγραφείς που κάποια βιβλία τους γνώρισαν αποδοχή και κάποια άλλα, για ανεξήγητους λόγους, έμειναν στα ράφια. Επρεπε να έρθει, το 1989, η προκήρυξη της «17ης Νοέμβρη» με τσιτάτα του Μπαλζάκ - ο γάλλος συγγραφέας αποκαλούσε τις εφημερίδες «χαμαιτυπείο της σκέψης», «αποθήκες δηλητηρίου» που «ξεπερνούν το πιο βρώμικο εμπόριο όσον αφορά την κερδοσκοπία και τη συναλλαγή» - για να ψάξουν όλοι πού βρίσκονταν αυτές οι δηλητηριώδεις σκέψεις και να ανακαλύψουν το περίφημο έργο του Χαμένες ψευδαισθήσεις (εκδ. Εξάντας), το οποίο ως τότε δεν είχε κυκλοφορήσει ολόκληρο.

Οταν κυκλοφόρησε, το 1993, είχε πάψει να υφίσταται ενδιαφέρον. Ομοίως, ενώ ο μύθος της φάλαινας Μόμπι Ντικ είναι πολύ ισχυρός και στη χώρα μας καθώς όλοι τον γνωρίζουν από τα Κλασικά Εικονογραφημένα ή από τον κινηματογράφο, όταν κυκλοφόρησε η πλήρης έκδοση, με σημειώσεις και πολλά παράπλευρα στοιχεία, το έργο του Χέρμαν Μέλβιλ Μόμπι Ντικ, η φάλαινα (εκδ. Gutenberg) πούλησε αναλογικά πολύ λίγα.

Επίσης, ενώ η Αισθηματική αγωγή του Γκυστάβ Φλομπέρ γνώρισε περισσότερες από μία εκδόσεις στην Ελλάδα, το πρόπλασμά της, η Πρώτη αισθηματική αγωγή (εκδ. Νεφέλη) δεν είχε τύχη. Ενα από τα πιο ωραία ιστορικά μυθιστορήματα του Ρόμπερτ Γκρέιβς, το Εγώ ο Κλαύδιος (εκδ. Κέδρος), μετά βίας ξεπέρασε την πρώτη έκδοση ενώ, αν και γραμμένο το 1934, παραμένει φωτεινός οδηγός για το πώς η συμπεριφέρεται η αρχηγική εξουσία και το πώς η απληστία ή/και το σεξ κυριαρχούν στις επιλογές των εκάστοτε αρχηγών.

Αλλά και συγγραφείς του 20ού αιώνα εμφανίζουν έργα στα οποία το κοινό δεν ανταποκρίνεται, όπως Το δέρμα (εκδ. Μεταίχμιο) του Κούρτσιο Μαλαπάρτε - αν και μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο. Ούτε ο Ουίλιαμ Φόκνερ συγκίνησε με το πυκνό μυθιστόρημά του Ιερό (εκδ. Μεταίχμιο) τους έλληνες αναγνώστες.

Η φήμη και οι διακρίσεις δεν μετράνε

Πολλοί και από τους πολύ νεότερους συγγραφείς δεν είχαν τύχη. Ο Τζόναθαν Λίτελ με τιςΕυμενίδες (εκδ. Λιβάνης), βιβλίο που ξεσήκωσε τη διανόηση της Ευρώπης με το προκλητικό θέμα του, τη διολίσθηση ενός διανοουμένου προς τον ναζισμό, πουλώντας εκατοντάδες χιλιάδες αντίτυπα, στη χώρα μας σημείωσε εκκωφαντική αποτυχία. Την ίδια τύχη είχε και το ογκώδες έργο Κεντρική Ευρώπη (εκδ. Κέδρος) του Ουίλιαμ Βόλμαν, ένα μυθιστόρημα για την πορεία της χιτλερικής και ναζιστικής Ευρώπης, βραβευμένο με το National Book Award 2005.

Το ότι η φήμη ή ο θόρυβος δεν μετράει το αποδεικνύει και το παράδειγμα του Φόστερ Ουάλας. Οταν ο αμερικανός συγγραφέας αυτοκτόνησε, γράφτηκαν χιλιάδες λέξεις και έκλαψαν πολλοί από τους πιστούς του στην Ελλάδα. Η κυκλοφορία, λίγο αργότερα, της πολύ καλής συλλογής διηγημάτων του Αμερικάνικη λήθη (εκδ. Κέδρος) δεν κατάφερε να εξαντλήσει ούτε την πρώτη έκδοση. Τι είχε συμβεί; Ο μιντιακός θόρυβος από τον θάνατο του Ουάλας απευθύνθηκε σε αυτούς που καταναλώνουν πληροφορίες και κουτσομπολιά, ενώ οι συνεπείς αναγνώστες δεν τον ανακάλυψαν.

Οπως δεν ανακάλυψαν ούτε τον Τζούνο Ντιάζ και το έργο του Η σύντομη θαυμαστή ζωή του Οσκαρ Γουάο (εκδ. Λιβάνης), το οποίο δέχτηκε εξαιρετικές κριτικές, τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ 2008 και πολλές ακόμη σημαντικές διακρίσεις. Ούτε ο Θεός των μικρών πραγμάτων (εκδ. Ψυχογιός) της βραβευμένης με Μπούκερ Αρουντάτι Ρόι σημείωσε υποδοχή ανάλογη αυτής που έτυχε στο εξωτερικό.

Η άποψη του Νίκου Καρατζά των βιβλιοπωλείων Ιανός δημιουργεί θετικές προσδοκίες καθώς τα στοιχεία πωλήσεων των βιβλιοπωλείων του δείχνουν μια επιστροφή στους κλασικούς. «Αν και υπάρχουν κάποιοι που συγκυριακά δεν ζητούνται, όπως ο Κάφκα ή ο Ζολά, με την πρώτη ευκαιρία - μια επανέκδοση ή μια ταινία - μπορεί να επανέλθουν στο προσκήνιο» σημειώνει.

Βιβλιοπώλες, εκδότες και συγγραφείς συμφωνούν ότι σε μια τέτοια περίοδο κρίσης χρειάζεται οι προσφορές να επικεντρωθούν στα καλά βιβλία, κλασικών και σύγχρονων συγγραφέων. Οχι μόνο ως αντίδοτο στην ευτέλεια της εποχής αλλά και ως θεμελιώδες συστατικό για τη διαμόρφωση μιας καλής βάσης αναγνωστών για τους μετέπειτα καιρούς.

Τα 100 βιβλία που δεν αγάπησαν οι έλληνες σύμφωνα με τη σειρά που παρουσιάστηκαν στο ΒΗΜΑFM στην εκπομπή του Μάκη Προβατά.
  •  1ο  3/9       Εγώ ο Κλαύδιος     ROBERT GRAVES               ΚΕΔΡΟΣ
  •  2ο  4/9     Η μπαλάντα του λυπημένου καφενείου      CARSON Mc CULLERS        ΚΕΔΡΟΣ
  •  3ο  5/9     Τα απομεινάρια μιας μέρας    KAZUO ISHIGURO   ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ
  •  4ο  6/9     Έμφυτο Ελάτωμα     THOMAS PYNCHON           ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ
  •  5ο  7/9     Για ποιον χτυπά η καμπάνα ERNEST HEMINGWAY        ΚΑΣΤΑΝΙΩΤΗΣ
  •  6ο 10/9    Τα τυφλά ηλιοτρόπια     ALBERTO MENDEZ              ΠΑΠΥΡΟΣ
  •  7ο 11/9    Ο απρόθυμος φονταμενταλιστής  MOHSIN HAMID ΠΑΠΥΡΟΣ  
  •  8o 12/9    Αμερικάνικη λήθη           DAVID FOSTER WALLACE    ΚΕΔΡΟΣ
  •  9o 14/9    Ο Οδοιπόρος           FERNANDO PESSOA            ΝΕΦΕΛΗ 
  • 10o 17/9    H  πρώτη αισθηματική αγωγή GUSTAVE FLAUBERT            ΝΕΦΕΛΗ
  • 11o 18/9   Ιωάννα της Λωραίνης    MARK TWAIN                       ΝΕΦΕΛΗ
  • 12o 19/9   Mεσσιας         GORE VIDAL               Εικοστου Πρωτου
  • 13o 21/9   Πολιτισμός και Βαρβαρότητα   EDGAR MORIN        Εικοστου Πρωτου
  • 14o 25/9   Ανθρώπινο, πάρα πολύ ανθρώπινο  FRIEDRICH  NIETZSCHE   Πανοπτικόν
  • 15o 26/9   Πραγματεία περι Εθελοδουλείας   ETIENNE DE LA BOETIE Πανοπτικον
  • 16o 28/9   Ultimatum     FERNANDO  PESSOA        AΡΜΟΣ
  • 17ο 1/10  Πως να αλλάξουμε τον κόσμο  Eric Hobsbawm                  Θεμέλιο
  • 18o 2/10   Το δέρμα     CURZIO MALAPARTE         Μεταίχμιο
  • 19ο 3/10   Ιερό   William Faulkner                 Μεταίχμιο
  • 20o 5/10    Η εποχή των άκρων     Eric Hobsbawm                  Θεμέλιο
  • 21ο 8/10   Αρετή και τρομοκρατία     Ροβεσπιέρος       Εικοστού Πρώτου
  • 22ο 9/10   Αναμνήσεις από το σπίτι των πεθαμένων  Dostoyevsky        Γκοβόστη
  • 23ο10/10  Ταπεινοι και Καταφρονεμενοι        Fyodor Dostoyevsky        Γκοβόστη
  • 24o 12/10  Το τέλος μιας σχέσης     Greene Graham                Μεταίχμιο
  • 25o 15/10 Το ασήμαντο αιώνια επαινούν Arthur Schopenhauer        Κάκτος
  • 26ο 16/10 Ο δρομος για την αποβαθρα του Γουιγκαν   George Orwell,                Κακτος
  • 27ο 18/10 Μεγάλες Προσδοκίες   Charles Dickens  Κέδρος
  • 28ο 19/10 «Ο αξιοπρεπής κύριος Πνιν»   Vladimir Nabokov      Καστανιωτη
  • 29ο 22/10 Θαυμαστός καινούργιος κόσμος       Aldous    Huxley             Κάκτος
  • 30o 23/10  Σατανικοί στίχοι    Salman Rushdie              Ψυχογιός
  • 31o 24/10   Ο Πύργος FRANZ KAFKA                  Κέδρος
  • 32o 26/10  Ο κόσμος του χθες   Stefan    Zweig                   Printa
  • 33ο 29/10  Καθώς Ψυχορραγώ WILLIAM FAULKNER             Κέδρος
  • 34o 30/10  Η ανθρωπινότητα της ανθρωπότητας  E. ORIN  Εικοστου Πρωτου
  • 35o  2/11   Η ανθρώπινη μοίρα   Andre   Malraux                   Εξάντας  
  • 36o  6/11   Χαμένες ψευδαισθήσεις  Honoré de  Balzac                Εξάντας 
  • 37ο  7/11  Ο μαιτρ της Δευτέρας Παρουσίας    Leo Perutz        Κίχλη
  • 38ο  9/11  Η πτώση    Albert  Camus         Καστανιώτη
  • 39ο 12/11 Το υπόγειο        FYODOR DOSTOYEVSKY        Γκοβόστη
  • 40ο 13/11 Το άλικο γράμμα  NATHANIEL  HAWTHORNE       ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ
  • 41o 14/11 Η μεγάλη λογική  G. W. Fr. Hegel                   Παπαζήση
  • 42o 15/11 Ρέκβιεμ     Anna Akhmatova                    AΡΜΟΣ
  • 43o 16/11 Το θαλασσινό κοιμητήριο      PAUL VALERY                        AΡΜΟΣ
  • 44ο 19/11 Οι ελεγείες του Ντουινο    RAINER-MARIA RILKE             AΡΜΟΣ
  • 45o 20/11 Ο Μαιτρ και η Μαργαρίτα    Mikhail Bulgakov                    ΘΕΜΕΛΙΟ
  • 46o 21/11 Moμπι Ντικ η Φαλαινα     Herman Melville                       Gutenberg   
  • 47o 23/11 Ο Zοφερός Oίκος    Charles Dickens                   Gutenberg 
  • 48o 26/11 Μέλμοθ ο περιπλανώμενος  CHARLES MATURIN              Gutenberg
  • 49ο 27/11 Εκείνοι που πυρπόλησαν το ρύζι    ΜΑΡΕΚ ΧΟΥΑΣΚΟ                 Mελάνι
  • 50ο 28/11 Στην κόψη του ξυραφιού  SOMERSET MAUGHAM           Mελάνι
  • 51ο 30/11 Ο αόρατος                                           George Wells                            Κίχλη
  • 52ο  3/12  Η καρδιά του σκότους                         Joseph Conrad                       Πατάκη
  • 53ο 4/12  Κισμέτ       Rainer Maria Rilke                   Νεφέλη
  • 54ο 5/12 Οι μεγάλες στιγμές της ανθρωπότητας   Stefan Zweig                        Πατάκη
  • 55ο 6/12 Χάος- Διηγήματα     Luigi Pirandello                   Καστανιώτη  
  • 56ο 7/12 Το Όνειρο ενός γελοίου ανθρώπου       Fyodor Dostoyevsky            AΡΜΟΣ
  • 57o 10/12 O τοίχος                                               Jean-Paul Sartre                 Πατάκη
  • 58o 11/12 Η Ζωή και οι Απόψεις του Τριστάμ Σάντι   Laurence Sterne          Gutenberg
  • 59o 17/12  Λεβιάθαν     Paul Auster             Σ. Ι.Ζαχαρόπουλος 
  • 60o 18/12 Ανήλικος Δολοφόνος   Graham Greene              Σ. Ι.Ζαχαρόπουλος 
  • 61o 19/12 Στη χώρα των κηφήνων      Heinrich Mann                Σ. Ι.Ζαχαρόπουλος 
  • 62ο 21/12 Μια εποχή στη Κόλαση    Arthur Rimbaud                 Γαβριηλίδης
  • 63o 27/12 Ο καλόγερος                                    Matthew Lewis                 Gutenberg
  • 64o 28/12  Επιτήρηση και Τιμωρία    Michel Foucault                       Κέδρος
  • 65o 2/1  Το κόκκινο και το μαύρο      Stendhal                          ΠΑΠΥΡΟΣ
  • 66ο 7/1  Η πολιτική ως επάγγελμα       Max Weber                   ΠΑΠΑΖΗΣΗΣ
  • 67o 8/1  Όπλα, μικρόβια και ατσάλι     Jared Diamond                 ΚΑΤΟΠΤΡΟ
  • 68o 9/1  Οι άνθρωποι της αβύσσου                     Jack London                       ΡΟΕΣ
  • 69o 10/1 O θησαυρός των ταπεινών               Maurice  Maeterlinck             PRINTA
  • 70ο 11/1 Σκέψεις για την Τρομοκρατία     Albert  Camus                   Καστανιώτη
  • 71o 14/1 Συνοπτική ιστορία της Ελλάδας            Richard Clogg                   Κάτοπτρο
  • 72o 15/1 Αφορισμοί για τη πρακτική σοφία της ζωής   Arthur Schopenhauer   PRINTA
  • 73o 16/1 Μαθήματα για την παιδεία     FRIEDRICH  NIETZSCHE         PRINTA
  • 74o 18/1 Η Ζωή του Αρσένιεφ                          IVAN BUNIN                         ΡΟΕΣ
  • 75ο 21/1 Αόρατος Άνθρωπος   RALPH  ELLISON                     ΚΕΔΡΟΣ
  • 76ο 22/1 Μικρή ιστορία του κόσμου   ERNST GOMBRICH                 Πατάκη
  • 77ο 23/1 Μοναστήρι της Πάρμας   STENDHAL                          ΕΞΑΝΤΑΣ
  • 78ο 25/1 Τυχαιότητα, ειρωνεία, αλληλεγγύη       RICHARD RORTY               ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ
  • 79ο 28/1 Walden    HENRY-DAVID THOREAU             ΚΕΔΡΟΣ
  • 80o 29/1 Αποτυχημένες πολιτείες    NOAM  CHOMSKY                     Πατάκης
  • 81ο 30/1 H ανατομία του φασισμού       ROBERT PAXTON                       ΚΕΔΡΟΣ
  • 82o  1/2  Οι αόρατες πόλεις       Italo Calvino                       Καστανιώτη
  • 83o  4/2  Περί αναρχισμού                            Noam Chomsky                         ΚΕΔΡΟΣ
  • 84o  5/2  Η μνήμη της ανθρωποτητας-Οι μεγάλες εφευρέσεις   Πάπυρος-Larousse
  • 85ο  6/2 Ο ανηθικολόγος                                   Andre Gide                          Πατάκης 
  • 86o  7/2 Βιργιλίου Θάνατος                            Hermann Broch                    Gutenberg
  • 87o  8/2 Γαλάζιο τετράδιο                             Daniil Kharms                          Νεφέλη
  • 88o 11/2 Ο άρχοντας των μυγών                  William Golding                    Καστανιώτη
  • 89ο 13/2 Ο κλέφτης                                      Georg Heym                         Νεφέλη
  • 90o 14/2 Αρμαντέιλ                                      WILKIE COLLINS                   Gutenberg
  • 91o 18/2 Εν ψυχρώ                                      Truman Capote                    Καστανιώτη
  • 92ο 20/2 Τα μοιραία αυγά                            Michail  Bulgakov                    AΡΜΟΣ
  • 93o 21/2 Η ερμηνεία των πολιτισμών     Clifford Geertz                   ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ
  • 94ο 22/2 Αλληλοβοήθεια                              Pyotr Kropotkin                     Καστανιώτη
  • 95o 25/2 Tο τοτέμ του λύκου                      Jiang  Rong                           Ψυχογιός
  • 96o 26/2 Το σπίτι της Ματριόνα              Aleksandr Solzhenitsyn                 Πάπυρος
  • 97o 27/2 Η σύντομη θαυμαστή ζωή   του Όσκαρ Γουάο  Junot Díaz        ΛΙΒΑΝΗ          
  • 98o 28/2 Ο Θεός των μικρών πραγμάτων        Arundhati  Roy                     Ψυχογιός
  • 99, Βάλτερ   ο χεροδύναμος                         Ανώνυμος                         Στοχαστής
  • 100, Τζόναθαν Λίτελ                                 Ευμενίδες                            Λιβάνης
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Κάποια δεν πούλησαν σε απόλυτους αριθμούς, άλλα δεν πούλησαν σχετικά με τις εκατοντάδες χιλιάδες ή εκατομμύρια αντίτυπα που πουλήθηκαν σε όλο τον κόσμο και κάποια τέλος ενώ έχουν βγει σε αρκετές εκδόσεις εντούτοις δεν έκαναν επιτυχία σε καμία από αυτές. Τα στοιχεία δόθηκαν από τους ίδιους εκδοτικούς οίκους.

Παρασκευή, 1 Μαρτίου 2013

«Ηχήστε οι Σάλπιγγες»: Η Κηδεία του Κωστή Παλαμά


«Ηχήστε οι Σάλπιγγες»: Η Κηδεία του Κωστή Παλαμά


πηγή: sansimera.gr

Στις 27 Φεβρουαρίου 1943 έφευγε από τη ζωή, σε ηλικία 84 ετών, ο σπουδαίος έλληνας ποιητής Κωστής Παλαμάς. Ήταν βαριά άρρωστος όταν τον συνάντησε ο χάρος στο σπίτι του, στην οδό Περιάνδρου 3 στην Πλάκα. Λίγες μέρες νωρίτερα, στις 9 Φεβρουαρίου του 1943, είχε πάρει τη γυναίκα του Μαρία.
Το νέο του θανάτου του επιφανέστερου ποιητή της γενιάς του 1880 κυκλοφόρησε με αστραπιαία ταχύτητα στην κατοχική Αθήνα. «Χτες βράδυ μία είδηση ακατανόητη μας ήρθε. Μία είδηση ασύλληπτη. Ο Γέρο-Παλαμάς πέθανε. Είχαμε ξεχάσει πως ήταν θνητός» γράφει στο προσωπικό της ημερολόγιο η Ιωάννα Τσάτσου.
Από νωρίς το πρωί της 28ης Φεβρουαρίου πλήθος λαού άρχισε να συγκεντρώνεται στο Α' Νεκροταφείο της Αθήνας για να αποτίσει το ύστατο χαίρε στον μεγάλο ποιητή, αλλά και για να εκφράσει τα αντικατοχικά του αισθήματα.
Στις 11 το πρωί άρχισε η νεκρώσιμος ακολουθία, χοροσταντούντος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και πάσης Ελλάδος Δαμασκηνού. Ο πνευματικός κόσμος της χώρας έδωσε βροντερό «παρών»: Σπύρος Μελάς, Μαρίκα Κοτοπούλη, Κωνσταντίνος Τσάτσος, Γιώργος Θεοτοκάς, Άγγελος Σικελιανός, Ηλίας Βενέζης, Ιωάννα Τσάτσου, Γιώργος Κατσίμπαλης, κ.ά.

Άγγελος Σικελιανός
Οι επίσημες αρχές, προσπαθώντας να περιορίσουν το νόημα της παλλαϊκής συγκέντρωσης, εκπροσωπήθηκαν στην κηδεία από τον ίδιο τον δοτό πρωθυπουργό Κωνσταντίνο Λογοθετόπουλο και από εκπροσώπους των γερμανικών και ιταλικών κατοχικών δυνάμεων.
Αυτό δεν απέτρεψε τη μετατροπή της κηδείας σε εκδήλωση πατριωτικής έξαρσης.
«Σε αυτό το φέρετρο ακουμπάει η Ελλάδα» είπε εύστοχα ο ποιητής Άγγελος Σικελιανός (1884-1951), δίνοντας το πνεύμα ομόθυμης παρουσίας του λαού στην κηδεία. Και «με μια φωνή όσο ποτέ δυνατή» απήγγειλε το ποίημα Παλαμάς, που είχε γράψει τα χαράματα της 28ης Οκτωβρίου προς τιμήν του μεγάλου ποιητή:
Ηχήστε οι σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα...
Βογκήστε τύμπανα πολέμου... Οι φοβερές
σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Σ' αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα! Ένα βουνό
με δάφνες αν υψώσουμε ως το Πήλιο κι ως την Όσσα,
κι αν το πυργώσουμε ως τον έβδομο ουρανό,
ποιόν κλεί, τι κι αν το πεί η δικιά μου γλώσσα;

Μα εσύ Λαέ, που τη φτωχή σου τη μιλιά,
Ήρωας την πήρε και την ύψωσε ως τ' αστέρια,
μεράσου τώρα τη θεϊκή φεγγοβολιά
της τέλειας δόξας του, ανασήκωσ' τον στα χέρια

γιγάντιο φλάμπουρο κι απάνω από μας
που τον υμνούμε με καρδιά αναμμένη,
πες μ' ένα μόνο ανασασμόν: "Ο Παλαμάς !",
ν' αντιβογκήσει τ' όνομά του η οικουμένη !

Ηχήστε οι σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα...
Βογκήστε τύμπανα πολέμου... Οι φοβερές
σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Σ' αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα ! Ένας λαός,
σηκώνοντας τα μάτια του τη βλέπει...
κι ακέριος φλέγεται ως με τ' άδυτο ο Ναός,
κι από ψηλά νεφέλη Δόξας τονε σκέπει.

Τι πάνωθέ μας, όπου ο άρρητος παλμός
της αιωνιότητας, αστράφτει αυτήν την ώρα
Ορφέας, Ηράκλειτος, Αισχύλος, Σολωμός
την άγια δέχονται ψυχή την τροπαιοφόρα,

που αφού το έργο της θεμέλιωσε βαθιά
στη γην αυτήν με μιαν ισόθεη Σκέψη,
τον τρισμακάριο τώρα πάει ψηλά τον Ίακχο
με τους αθάνατους θεούς για να χορέψει.

Ηχήστε οι σάλπιγγες... Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα...
Βόγκα Παιάνα ! Οι σημαίες οι φοβερές
της Λευτεριάς ξεδιπλωθείτε στον αέρα !
Στη συνέχεια, ο ποιητής Σωτήρης Σκίπης (1881-1952) από τους τελευταίους εκπροσώπους της Νέας Αθηναϊκής Σχολής, απήγγειλε συγκλονιστικά το ποίημα του Στον Κωστή Παλαμά.
Μέσ' από τα κάγκελλα τ' αόρατα
της απέραντής μας φυλακής,
μέσα στο κελί το σκοτεινό μας,
δεν εβάσταξες στον πόνο της Φυλής
κι έπεσες σα δρυς
από τα χτυπήματα
κάποιων μαύρων ξυλοκόπων
στο σκοτάδι της νυχτιάς της τραγικής,
δίχως να προσμείνεις την αχτίδα
της καινούργιας Χαραυγής.

Κι έπεσες καθώς από σεισμό
πέφτει μια μαρμάρινη κολόνα
κάποιου πανάρχαιου ναού.
Σα ναός, οπού χτυπιέται
απ' τα βόλια των βαρβάρων.
Σαν τον Παρθενώνα,
ήρωα, ποιητή του Αιώνα.

Μάτια στερεμένα από τις τόσες
συμφορές,
δάκρυα δε θα χύσουνε για Σένα.

Θα σε κλάψουνε μια μέρα
οι ίδιοι αυτοί που μας σκοτώνουν
έναν - ένα,
σαν ξυπνήσουν απ' τη μέθη τους
κι αντικρύσουν τι ερημιές
εσκορπίσανε στο διάβα τους
σ' αναρίθμητες καρδιές.

Φεύγεις, πας για το ταξίδι σου
το Αχερούσιο, το στερνό,
ω πρωτότοκε αδερφέ μας,
όμως κοίτα πώς ξοπίσω σου
οι Έλληνες σε χαιρετάνε.
Ο καθένας ένα στίχο σου
ψέλνοντας μελωδικό,
σε ξεπροβοδάνε
με τα μύρια σου τραγούδια,
που βουίζουν σα μελίσσια
πάνω απ' Απριλιού λουλούδια,
σα να προμηνάνε την Ανάσταση,
ω μεγάλε ραψωδέ μας.
Όταν τελείωσε η νεκρώσιμη ακολουθία, ο Σπύρος Μελάς, ο Άγγελος Σικελιανός και νέα παιδιά σήκωσαν το φέρετρο και κατευθύνθηκαν προς τον χώρο της ταφής. Την ώρα που θα εναπόθεταν το φέρετρο μέσα στη γη, πλησίασε ο αντιπρόσωπος του κατακτητή να καταθέσει στεφάνι. Τότε ο λογοτέχνης Γιώργος Κατσίμπαλης άρχισε να τραγουδά τον Εθνικό Ύμνο: «Σε γνωρίζω από την κόψη...». Ακολούθησε το συγκεντρωμένο πλήθος, «πρώτα δειλά –περιγράφει ο Κωνσταντίνος Τσάτσος– ύστερα η φωνή κατάκτησε όλον τον κόσμο, μυριόστομη. Ήταν η στιγμή η πιο συγκινητική. Ο κόσμος τραγουδούσε με πάθος. Κάποιος φώναξε “Ζήτω η ελευθερία του πνεύματος”. Αλλά ο κόσμος ήθελε ελευθερία σκέτη και φώναζε “Ζήτω η Ελευθερία”»!


Διαβάστε περισσότερα: http://www.sansimera.gr/articles/495#ixzz2MJpJHUVb